2.不應該被破壞品 [目錄]


1.‘‘ Bhante nāgasena, bhāsitampetaṃ bhagavatā‘ abhiññāyāhaṃ, bhikkhave, dhammaṃ desemi no anabhiññāyā’ ti.

我以證智教導法，非不以證智。


Puna ca vinayapaññattiyā evaṃ bhaṇitaṃ‘ ākaṅkhamāno, ānanda, saṅgho mamaccayena khuddānukhuddakāni sikkhāpadāni samūhanatū’ ti.

[AN.3.126]』又，另一方面，在律的安立中被這麼說：『阿難！


Kiṃ nu kho, bhante nāgasena, khuddānukhuddakāni sikkhāpadāni duppaññattāni, udāhu avatthusmiṃ ajānitvā paññattāni, yaṃ bhagavā attano accayena khuddānukhuddakāni sikkhāpadāni samūhanāpeti?

究竟為什麼：小隨小學處是不好的安立，或者在無根據下不知道後的安立，故世尊對自己死後使諸小隨小學處廢除呢？


Yadi, bhante nāgasena, bhagavatā bhaṇitaṃ‘ abhiññāyāhaṃ, bhikkhave, dhammaṃ desemi no anabhiññāyā’ ti, tena hi‘ ākaṅkhamāno, ānanda, saṅgho mamaccayena khuddānukhuddakāni sikkhāpadāni samūhanatū’ ti yaṃ vacanaṃ, taṃ micchā.

在我死後，當[你們]希望時，請僧團廢除小隨小學處。


Yadi tathāgate vinayapaññattiyā evaṃ bhaṇitaṃ‘ ākaṅkhamāno, ānanda, saṅgho mamaccayena khuddānukhuddakāni sikkhāpadāni samūhanatū’ ti tena hi‘ abhiññāyāhaṃ, bhikkhave, dhammaṃ desemi no anabhiññāyā’ ti tampi vacanaṃ micchā.

我以證智教導法，非不以證智。


Ayampi ubhato koṭiko pañho sukhumo nipuṇo gambhīro sugambhīro dunnijjhāpayo, so tavānuppatto, tattha te ñāṇabalavipphāraṃ dassehī’’ ti.

這也是兩難的問題，是精細的、巧妙的、甚深的、極甚深的、難理解的，它已對你抵達，在那裡，請你展現你的智力之遍滿。


‘ ‘ Bhāsitampetaṃ, mahārāja, bhagavatā‘ abhiññāyāhaṃ, bhikkhave, dhammaṃ desemi no anabhiññāyā’ ti, vinayapaññattiyāpi evaṃ bhaṇitaṃ‘ ākaṅkhamāno, ānanda, saṅgho mamaccayena khuddānukhuddakāni sikkhāpadāni samūhanatū’ ti, taṃ pana, mahārāja, tathāgato bhikkhū vīmaṃsamāno āha‘ ukkalessanti[ ukkaḍḍhissanti( sī.), ussakkissanti( syā.)] nu kho mama sāvakā mayā vissajjāpīyamānā mamaccayena khuddānukhuddakāni sikkhāpadāni, udāhu ādiyissantī’ ti.

大王！


‘ ‘ Yathā, mahārāja, cakkavattī rājā putte evaṃ vadeyya‘ ayaṃ kho, tātā, mahājanapado sabbadisāsu sāgarapariyanto, dukkaro, tātā, tāvatakena balena dhāretuṃ, etha tumhe, tātā, mamaccayena paccante paccante dese pajahathā’ ti.

』大王！


Api nu kho te, mahārāja, kumārā pituaccayena hatthagate janapade sabbe te paccante paccante dese muñceyyun’’ ti?

大德！


‘‘ Na hi bhante, rājato[ rājāno( sī. pī.)], bhante, luddhatarā[ laddhatarā( ka.)] kumārā rajjalobhena taduttariṃ diguṇatiguṇaṃ janapadaṃ pariggaṇheyyuṃ[ parikaḍḍheyyuṃ( sī. pī.)], kiṃ pana te hatthagataṃ janapadaṃ muñceyyun’’ ti?

在我死後，當[你們]希望時，請僧團廢除小隨小學處。


‘‘ Evameva kho, mahārāja, tathāgato bhikkhū vīmaṃsamāno evamāha‘ ākaṅkhamāno, ānanda, saṅgho mamaccayena khuddānukhuddakāni sikkhāpadāni samūhanatū’ ti.

佛子們以苦的解脫、以法之貪會守護其他超過一百五十的學處，那樣的話為何會放棄最初安立的學處呢？


Dukkhaparimuttiyā, mahārāja, buddhaputtā dhammalobhena aññampi uttariṃ diyaḍḍhasikkhāpadasataṃ gopeyyuṃ, kiṃ pana pakatipaññattaṃ sikkhāpadaṃ muñceyyun’’ ti?

凡世尊說『小隨小學處』者，在這裡人們對這個是迷惑的、生起疑惑的、困惑的、躍入懷疑的，哪些是那些小學處呢？


‘ ‘ Bhante nāgasena, yaṃ bhagavā āha‘ khuddānukhuddakāni sikkhāpadānī’ ti, etthāyaṃ jano sammūḷho vimatijāto adhikato saṃsayapakkhando.

惡作(突吉羅)是小學處，惡說(粗話)是隨小學處，這兩種是小隨小學處。


Katamāni tāni khuddakāni sikkhāpadāni, katamāni anukhuddakāni sikkhāpadānīti?

大王！


Dukkaṭaṃ, mahārāja, khuddakaṃ sikkhāpadaṃ, dubbhāsitaṃ anukhuddakaṃ sikkhāpadaṃ, imāni dve khuddānukhuddakāni sikkhāpadāni, pubbakehipi, mahārāja, mahātherehi ettha vimati uppāditā, tehipi ekajjhaṃ na kato dhammasaṇṭhitipariyāye bhagavatā eso pañho upadiṭṭhoti.

2.「那先大德！


Ciranikkhittaṃ, bhante nāgasena, jinarahassaṃ ajjetarahi loke vivaṭaṃ pākaṭaṃ katan’’ ti.

如來的在法上沒有師傅留一手(師的握拳)。


[SN.47.9]』又，另一方面，被上座瑪魯迦之子詢問的問題不解答[MN.63]。


2.‘‘ Bhante nāgasena, bhāsitampetaṃ bhagavatā‘ natthānanda tathāgatassa dhammesu ācariyamuṭṭhī’ ti, puna ca therena mālukyaputtena[ māluṅkyaputtena( sī. syā. pī.) saṃ. ni.4.95; a. ni.1.4.257 passitabbaṃ] pañhaṃ puṭṭho na byākāsi.

如來的法沒有師傅留一手。


Eso kho, bhante nāgasena, pañho dvayanto[ dvayato( sī.)] ekantanissito bhavissati ajānanena vā guyhakaraṇena vā.

如果以知道而不解答，那樣的話，如來的在法上有師傅留一手。


Yadi, bhante nāgasena, bhagavatā bhaṇitaṃ‘ natthānanda tathāgatassa dhammesu ācariyamuṭṭhī’ ti, tena hi therassa mālukyaputtassa ajānantena na byākataṃ.

如來的在法上沒有師傅留一手。


Yadi jānantena na byākataṃ, tena hi atthi tathāgatassa dhammesu ācariyamuṭṭhi.

』且被上座瑪魯迦之子詢問的問題沒被解答。


Ayampi ubhato koṭiko pañho tavānuppatto, so tayā nibbāhitabbo’’ ti.

大王！


‘ ‘ Bhāsitampetaṃ, mahārāja, bhagavatā‘ natthānanda tathāgatassa dhammesu ācariyamuṭṭhī’ ti, abyākato ca therena mālukyaputtena pucchito pañho, tañca pana na ajānantena na guyhakaraṇena.

『色是無常的？


』是應該被一向回答的問題，『受是無常的？


Ekaṃsabyākaraṇīyo pañho vibhajjabyākaraṇīyo pañho paṭipucchābyākaraṇīyo pañho ṭhapanīyo pañhoti.

』……（中略）『諸行是無常的？


‘ ‘ Katamo ca, mahārāja, ekaṃsabyākaraṇīyo pañho?

』是應該被一向回答的問題。


‘ Rūpaṃ aniccan’ ti ekaṃsabyākaraṇīyo pañho,‘ vedanā aniccā’ ti… pe…‘ saññā aniccā’ ti… pe…‘ saṅkhārā aniccā’ ti… pe…‘ viññāṇaṃ aniccan’’ ti ekaṃsabyākaraṇīyo pañho, ayaṃ ekaṃsabyākaraṇīyo pañho.

』是應該被分別後回答的問題，『那麼，受是無常的？


』……（中略）『那麼，想是無常的？


‘ Aniccaṃ pana rūpan’ ti vibhajjabyākaraṇīyo pañho,‘ aniccā pana vedanā’ ti… pe…‘ aniccā pana saññā’ ti… pe…‘ aniccā pana saṅkhārā’ ti… pe…‘ aniccaṃ pana viññāṇan’ ti vibhajjabyākaraṇīyo pañho, ayaṃ vibhajjabyākaraṇīyo pañho.

什麼是應該被以反問回答的問題？


『是否眼識知一切？


‘ Kiṃ nu kho cakkhunā sabbaṃ vijānātī’ ti ayaṃ paṭipucchābyākaraṇīyo pañho.

什麼是應該被擱置的問題？


『世間是常恆的？


‘ Sassato loko’ ti ṭhapanīyo pañho,‘ asassato loko’ ti.

『世間是非常恆的？


』……『世間是有邊的？


』……『世間是無邊的？


』……『世間是有邊的且無邊的？


』……『世間是既非有邊的且非無邊的？


』……『命即是身體？


』……『死後如來存在？


‘ Hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ ti.

』……『死後如來不存在？


‘ Neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ ti ṭhapanīyo pañho, ayaṃ ṭhapanīyo pañho.

』……『死後如來既非存在也非不存在？


‘ ‘ Bhagavā, mahārāja, therassa mālukyaputtassa taṃ ṭhapanīyaṃ pañhaṃ na byākāsi.

大王！


世尊對上座瑪魯迦之子的那個應該被擱置的問題不解答。


Na tassa dīpanāya hetu vā kāraṇaṃ vā atthi, tasmā so pañho ṭhapanīyo.

以什麼理由該問題應該被擱置？


Natthi buddhānaṃ bhagavantānaṃ akāraṇamahetukaṃ giramudīraṇan’’ ti.

沒有因或理由對他解釋，因此，該問題應該被擱置。


‘‘ Sādhu, bhante nāgasena, evametaṃ tathā sampaṭicchāmī’’ ti.

那先大德！


這樣，我像這樣接受這個。


不應該被解答的問題第二。


3.‘‘ Bhante nāgasena, bhāsitampetaṃ bhagavatā‘ sabbe tasanti daṇḍassa, sabbe bhāyanti maccuno’ ti, puna bhaṇitaṃ‘ arahā sabbabhayamatikkanto’ ti.

這也被世尊說：『一切對棍棒顫抖，一切對死害怕。


Kiṃ nu kho, bhante nāgasena, arahā daṇḍabhayā tasati , niraye vā nerayikā sattā jalitā kuthitā tattā santattā tamhā jalitaggijālakā mahānirayā cavamānā maccuno bhāyanti.

是否阿羅漢以刑罰的恐怖顫抖嗎？


Yadi, bhante nāgasena, bhagavatā bhaṇitaṃ‘ sabbe tasanti daṇḍassa, sabbe bhāyanti maccuno’ ti, tena hi‘ arahā sabbabhayamatikkanto’ ti yaṃ vacanaṃ, taṃ micchā.

如果『一切對棍棒顫抖，一切對死害怕。


Yadi bhagavatā bhaṇitaṃ‘ arahā sabbabhayamatikkanto’ ti, tena hi‘ sabbe tasanti daṇḍassa, sabbe bhāyanti maccuno’ ti tampi vacanaṃ micchā.

如果『阿羅漢已超越一切害怕。


Ayaṃ ubhato koṭiko pañho tavānuppatto, so tayā nibbāhitabbo’’ ti.

』被世尊說，那樣的話，『一切對棍棒顫抖，一切對死害怕。


‘ ‘ Netaṃ, mahārāja, vacanaṃ bhagavatā arahante upādāya bhaṇitaṃ‘ sabbe tasanti daṇḍassa, sabbe bhāyanti maccuno’ ti.

「大王！


Ṭhapito arahā tasmiṃ vatthusmiṃ, samūhato bhayahetu arahato.

這個被世尊說的言語不是關於阿羅漢：『一切對棍棒顫抖，一切對死害怕。


Ye te, mahārāja, sattā sakilesā, yesañca adhimattā attānudiṭṭhi, ye ca sukhadukkhesu unnatāvanatā, te upādāya bhagavatā bhaṇitaṃ‘ sabbe tasanti daṇḍassa, sabbe bhāyanti maccuno’ ti.

凡那些有污染的眾生、凡屬於強烈我隨見者，凡在苦樂上浮沈(彎上彎下)者，關於他們『一切對棍棒顫抖，一切對死害怕。


Arahato, mahārāja, sabbagati upacchinnā, yoni viddhaṃsitā, paṭisandhi upahatā, bhaggā phāsukā, samūhatā sabbabhavālayā, samucchinnā sabbasaṅkhārā, hataṃ kusalākusalaṃ, vihatā avijjā, abījaṃ viññāṇaṃ kataṃ, daḍḍhā sabbakilesā, ativattā lokadhammā, tasmā arahā na tasati sabbabhayehi.

阿羅漢已斷絕一切趣處、已使胎破壞、已摧毀結生、已破壞肋骨、已根除一切有的窟宅、已斷除一切諸行、已殺害善不善、已除去無明、識已作為非種子、已燃燒一切污染、已超越世間法，因此，阿羅漢不因一切恐怖顫抖。


‘ ‘ Idha, mahārāja, rañño cattāro mahāmattā bhaveyyuṃ anurakkhā laddhayasā vissāsikā ṭhapitā mahati issariye ṭhāne.

大王！


Atha rājā kismiñci deva karaṇīye samuppanne yāvatā sakavijite sabbajanassa āṇāpeyya‘ sabbeva me baliṃ karontu, sādhetha tumhe cattāro mahāmattā taṃ karaṇīyan’ ti.

這裡，如果國王的四位大臣是隨護、已獲得名聲、信賴、使在大統治權處住立的。


Api nu kho, mahārāja, tesaṃ catunnaṃ mahāmattānaṃ balibhayā santāso uppajjeyyā’’ ti?

那時，國王陛下當出現某應該被作的事，直到自己已打勝前，會對一切人下令：『請全部都對我繳稅，請你們四位大臣使那個應該被作的完成。


』大王！


對那四大臣，是否以稅的恐怖，害怕會生起呢？


‘‘ Ṭhapitā te, bhante, raññā uttamaṭṭhāne, natthi tesaṃ bali, samatikkantabalino te, avasese upādāya raññā āṇāpitaṃ ‘ sabbeva me baliṃ karontū’ ti.

」「大德！


‘‘ Evameva kho, mahārāja, netaṃ vacanaṃ bhagavatā arahante upādāya bhaṇitaṃ, ṭhapito arahā tasmiṃ vatthusmiṃ, samūhato bhayahetu arahato, ye te, mahārāja, sattā sakilesā, yesañca adhimattā attānudiṭṭhi, ye ca sukhadukkhesu unnatāvanatā , te upādāya bhagavatā bhaṇitaṃ‘ sabbe tasanti daṇḍassa, sabbe bhāyanti maccuno’ ti.


Tasmā arahā na tasati sabbabhayehī’’ ti.


‘ ‘ Netaṃ, bhante nāgasena, vacanaṃ sāvasesaṃ, niravasesavacanametaṃ‘ sabbe’ ti.

』被世尊說，因此，阿羅漢不因一切害怕顫抖。


Tattha me uttariṃ kāraṇaṃ brūhi taṃ vacanaṃ patiṭṭhāpetun’’ ti.

這不是有殘餘的之語，這是無殘餘的之語：『一切』。


‘ ‘ Idha, mahārāja, gāme gāmassāmiko āṇāpakaṃ āṇāpeyya‘ ehi, bho āṇāpaka, yāvatā gāme gāmikā, te sabbe sīghaṃ mama santike sannipātehī’ ti.

這裡，村落中村長(村落統治者)如果命令傳達員：『來！


So‘ sādhu sāmī’ ti sampaṭicchitvā gāmamajjhe ṭhatvā tikkhattuṃ saddamanussāveyya‘ yāvatā gāme gāmikā, te sabbe sīghasīghaṃ sāmino santike sannipatantū’ ti.

主人。


Tato te gāmikā āṇāpakassa vacanena turitaturitā sannipatitvā gāmassāmikassa ārocenti‘ sannipatitā, sāmi, sabbe gāmikā, yaṃ te karaṇīyaṃ taṃ karohī’ ti.

」他領受後站在村落中央，然後會以聲音報告三次：『村落中所有村人，那些全都極快速地在統治者面前集合。


Iti so, mahārāja, gāmassāmiko kuṭipurise sannipātento sabbe gāmike āṇāpeti, te ca āṇattā na sabbe sannipatanti, kuṭipurisā yeva sannipatanti,‘ ettakā yeva me gāmikā’ ti gāmassāmiko ca tathā sampaṭicchati, aññe bahutarā anāgatā itthipurisā dāsidāsā bhatakā kammakarā gāmikā gilānā gomahiṃsā ajeḷakā suvānā, ye anāgatā, sabbe te agaṇitā, kuṭipurise yeva upādāya āṇāpitattā‘ sabbe sannipatantū’ ti.

像這樣，當使屋子的男人集合時，那位村長命令所有村人，但那些被命令者沒全部集合，只有屋子的男人集合，且村長像這樣同意：『我的村人就只有這麼多。


Evameva kho, mahārāja, netaṃ vacanaṃ bhagavatā arahante upādāya bhaṇitaṃ, ṭhapito arahā tasmiṃ vatthusmiṃ, samūhato bhayahetu arahato, ye te, mahārāja, sattā sakilesā, yesañca adhimattā attānudiṭṭhi, ye ca sukhadukkhesu unnatāvanatā, te upādāya bhagavatā bhaṇitaṃ‘ sabbe tasanti daṇḍassa, sabbe bhāyanti maccuno’ ti .

大王！


‘ ‘ Atthi, mahārāja, sāvasesaṃ vacanaṃ sāvaseso attho, atthi sāvasesaṃ vacanaṃ niravaseso attho, atthi niravasesaṃ vacanaṃ sāvaseso attho, atthi niravasesaṃ vacanaṃ niravaseso attho.

大王！


‘ ‘ Pañcavidhehi, mahārāja, kāraṇehi attho sampaṭicchitabbo āhaccapadena rasena ācariyavaṃsena[ ācariyavaṃsatāya( pī. ka.)] adhippāyā kāraṇuttariyatāya.

大王！


Ettha hi āhaccapadan ti suttaṃ adhippetaṃ.


義理應該被五方面領受：以背誦句、以味(實質內容)、以老師傳承、以意趣、以被指出(浮出)的理由。


{Kāraṇuttariyatā}ti imehi catūhi samentaṃ[ sametaṃ( sī.)] kāraṇaṃ.


Imehi kho, mahārāja, pañcahi kāraṇehi attho sampaṭicchitabbo.

在這裡，『背誦』為經典意趣的，『味』為順經典的，『老師傳承』為老師之語，『意趣』為自己的思量，『被指出的理由』為以這四種集合的理由，大王！


‘ ‘ Hotu, bhante nāgasena, tathā taṃ sampaṭicchāmi.

義理應該被這五方面領受。


Ṭhapito hotu arahā tasmiṃ vatthusmiṃ, tasantu avasesā sattā, niraye pana nerayikā sattā dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vedayamānā jalitapajjalitasabbaṅgapaccaṅgā ruṇṇakāruññakanditaparidevitalālappitamukhā asayhatibbadukkhābhibhūtā atāṇā asaraṇā asaraṇībhūtā anappasokāturā antimapacchimagatikā ekantasokaparāyaṇā uṇhatikhiṇacaṇḍakharatapanatejavanto bhīmabhayajanakaninādamahāsaddā saṃsibbitachabbidhajālāmālākulā samantā satayojanānupharaṇaccivegā kadariyā tapanā mahānirayā cavamānā maccuno bhāyantī’’ ti?

其餘顫抖的眾生，在地獄還是墮地獄的眾生感受著極苦的、強烈的受：全部肢節被燃燒、被熾然，有哭泣的、悲愍、號泣的、悲泣的、涕泣的臉，被不能忍受的極苦擊敗的，無庇護所、無歸依所，是無歸依者、不少憂愁苦惱者，最低的趣處、一向憂愁的所趣處，熱的、銳利的、兇猛的、猛烈的火被吐出，產生恐怖可怕的響亮大聲音，到處被六種火焰花環纏繞，一百由旬隨遍滿火焰力量，當悲慘者們從燃燒的大地獄死時，他們對死亡害怕？


‘ ‘ Nanu, bhante nāgasena, nirayo ekantadukkhavedanīyo, kissa pana te nerayikā sattā ekantadukkhavedanīyā nirayā cavamānā maccuno bhāyanti, kissa niraye ramantī’’ ti?

」「是的，大王！


‘‘ Na te, mahārāja, nerayikā sattā niraye ramanti, muñcitukāmāva te nirayā.

地獄不是一向感受苦的嗎？


Maraṇasseva so[ maraṇasseso( sī. pī.)], mahārāja, ānubhāvo, yena tesaṃ santāso uppajjatī’’ ti.

為何他們喜歡地獄？


‘‘ Etaṃ kho, bhante nāgasena, na saddahāmi, yaṃ muccitukāmānaṃ cutiyā santāso uppajjatīti, hāsanīyaṃ , bhante nāgasena, taṃ ṭhānaṃ, yaṃ te patthitaṃ labhanti, kāraṇena maṃ saññāpehī’’ ti.

」「那先大德！


‘ ‘ Maraṇanti kho, mahārāja, etaṃ adiṭṭhasaccānaṃ tāsanīyaṭṭhānaṃ, etthāyaṃ jano tasati ca ubbijjati ca.

凡他們得到欲求者，那是應該能歡笑的狀態(處)，請你以理由說服我。


Yo ca, mahārāja, kaṇhasappassa bhāyati, so maraṇassa bhāyanto kaṇhasappassa bhāyati.

「大王！


Yo ca hatthissa bhāyati… pe… sīhassa… pe… byagghassa… pe… dīpissa… pe… acchassa… pe… taracchassa… pe… mahiṃsassa… pe… gavayassa… pe… aggissa… pe… udakassa… pe… khāṇukassa… pe… kaṇṭakassa bhāyati.

凡害怕黑毒蛇者，當他害怕死時，他害怕黑毒蛇。


Yo ca sattiyā bhāyati, so maraṇassa bhāyanto sattiyā bhāyati.

又，凡害怕象者……（中略）獅子……（中略）老虎……（中略）豹……（中略）熊……（中略）土狼……（中略）……水牛（中略）野牛……（中略）火……（中略）水……（中略）殘株……（中略）他害怕荊棘。


Maraṇasseva so[ maraṇasseso( sī. pī.)], mahārāja, sarasasabhāvatejo[ sarasabhāvatejo( sī. pī.)], tassa sarasasabhāvatejena sakilesā sattā maraṇassa tasanti bhāyanti, muccitukāmāpi, mahārāja, nerayikā sattā maraṇassa tasanti bhāyanti.

大王！


‘ ‘ Idha, mahārāja, purisassa kāye medo gaṇṭhi uppajjeyya.

那就是死的自然(自味)本質力量，以對那個自然本質力量，有污染的眾生他們對死顫抖、害怕，大王！


So tena rogena dukkhito upaddavā parimuccitukāmo bhisakkaṃ sallakattaṃ āmantāpeyya.

想要能脫離的墮地獄眾生他們也對死顫抖、害怕。


Tassa vacanaṃ so bhisakko sallakatto sampaṭicchitvā tassa rogassa uddharaṇāya upakaraṇaṃ upaṭṭhāpeyya, satthakaṃ tikhiṇaṃ kareyya , yamakasalākā[ dahanasalākaṃ( ka.)] aggimhi pakkhipeyya, khāralavaṇaṃ nisadāya pisāpeyya, api nu kho, mahārāja, tassa āturassa tikhiṇasatthakacchedanena yamakasalākādahanena khāraloṇappavesanena tāso uppajjeyyā’’ ti?

那位醫師、外科醫生領受他的言語後，會使人對那個病的挖出準備器具，會作銳利的小刀，會放雙腐蝕針於火上，會使鹼性物、鹽在石磨中磨碎，大王！


‘‘ Iti, mahārāja, tassa āturassa rogā muccitukāmassāpi vedanābhayā santāso uppajjati.

是否對那位病苦者，以銳利小刀的切開，以雙腐蝕針的燃燒，以鹼性物、鹽的進入，害怕會生起呢？


Evameva kho, mahārāja, nirayā muccitukāmānampi nerayikānaṃ sattānaṃ maraṇabhayā santāso uppajjati.

像這樣，對那位想要能脫離病的病苦者，也以受(痛苦)的恐怖，害怕生起。


‘ ‘ Idha, mahārāja, puriso issarāparādhiko baddho saṅkhalikabandhanena gabbhe pakkhitto parimuccitukāmo assa, tamenaṃ so issaro mocetukāmo pakkosāpeyya.

對想要能脫離地獄的墮地獄眾生，也以死的恐怖，害怕生起。


Api nu kho, mahārāja, tassa issarāparādhikassa purisassa‘ katadoso ahan’ ti jānantassa issaradassanena santāso uppajjeyyā’’ ti?

那位主宰者想要釋放他，會使人召喚他。


大王！


‘‘ Iti, mahārāja, tassa issarāparādhikassa purisassa parimuccitukāmāssāpi issarabhayā santāso uppajjati.

是否當那位違犯主宰者的男子知道『我已作過錯』時，會以主宰者的看見，害怕生起呢？


Evameva kho, mahārāja, nirayā muccitukāmānampi nerayikānaṃ sattānaṃ maraṇabhayā santāso uppajjatī’’ ti.

像這樣，對那位違犯主宰者、想要能完全脫離的男子，也以主宰者的恐怖，害怕生起。


‘ ‘ Aparampi , bhante, uttariṃ kāraṇaṃ brūhi, yenāhaṃ kāraṇena okappeyyan’’ ti.

同樣的，大王！


‘‘ Idha, mahārāja, puriso daṭṭhavisena āsīvisena daṭṭho bhaveyya, so tena visavikārena pateyya uppateyya vaṭṭeyya pavaṭṭeyya, athaññataro puriso balavantena mantapadena taṃ daṭṭhavisaṃ āsīvisaṃ ānetvā taṃ daṭṭhavisaṃ paccācamāpeyya, api nu kho, mahārāja, tassa visagatassa purisassa tasmiṃ daṭṭhavise sappe sotthihetu upagacchante santāso uppajjeyyā’’ ti?

這裡，如果被有毒牙的毒蛇咬，他以那個毒的變化而跌倒、跳起、滾動、強滾動，那時，如果某個男子以有力量的咒句引來那隻有毒牙的毒蛇後，使那個毒牙吸出[毒]，大王！


Iti, mahārāja, tathārūpe ahimhi sotthihetupi upagacchante tassa santāso uppajjati.

是否對那位中毒的男子，在那隻有毒牙的蛇因平安而靠近時，害怕會生起呢？


Evameva kho, mahārāja, nirayā muccitukāmānampi nerayikānaṃ santānaṃ maraṇabhayā santāso uppajjati.

像這樣，在像那樣的毒蛇因平安而靠近時，他的害怕生起。


Aniṭṭhaṃ, mahārāja, sabbasattānaṃ maraṇaṃ, tasmā nerayikā sattā nirayā parimuccitukāmāpi maccuno bhāyantī’’ ti.

對想要能脫離地獄的墮地獄眾生，也以死的恐怖，害怕生起。


‘‘ Sādhu, bhante nāgasena, evametaṃ tathā sampaṭicchāmī’’ ti.

對一切眾生，死是不合意的，因此，墮地獄的眾生想要能脫離地獄，他們也害怕死。


」「好！


4.‘‘ Bhante nāgasena, bhāsitampetaṃ bhagavatā–

這樣，我像這樣接受這個。


‘ ‘‘ Na antalikkhe na samuddamajjhe, na pabbatānaṃ vivaraṃ pavissa;

4.死神陷阱之解脫的問題 [目錄]


Na vijjatī so jagatippadeso, yatthaṭṭhito mucceyya maccupāsā’ ti.

這也被世尊說：


『不在空中、不在大海中間處，非進入山的裂縫，


Seyyathidaṃ, ratanasuttaṃ mettasuttaṃ khandhaparittaṃ moraparittaṃ dhajaggaparittaṃ āṭānāṭiyaparittaṃ aṅgulimālaparittaṃ.

』[Dhp.9, 127偈]


Yadi, bhante nāgasena, ākāsagatopi samuddamajjhagatopi pāsādakuṭileṇaguhāpabbhāradaribilagiri vivarapabbatantaragatopi na muccati maccupāsā, tena hi parittakammaṃ micchā.

再者，護衛(護經)又被世尊誦說，即：寶經[Khp.6]、慈經[Khp.9]、蘊護衛[AN.4.67]、孔雀護衛[Jat.159]、旗幟頂端護衛[SN.11.3]、稻竿護衛[DN.32]、鴦掘摩羅護護衛[MN.86]。


Yadi parittakaraṇena maccupāsā parimutti bhavati, tena hi‘ na antalikkhe… pe… maccupāsā’ ti tampi vacanaṃ micchā.


Ayampi ubhato koṭiko pañho gaṇṭhitopi gaṇṭhitaro tavānuppatto, so tayā nibbāhitabbo’’ ti.

那先大德！


‘ ‘ Bhāsitampetaṃ , mahārāja, bhagavatā‘ na antalikkhe… pe… maccupāsā’ ti, parittā ca bhagavatā uddiṭṭhā, tañca pana sāvasesāyukassa vayasampannassa apetakammāvaraṇassa, natthi, mahārāja, khīṇāyukassa ṭhitiyā kiriyā vā upakkamo vā.

如果以護衛被作時有死神陷阱的完全脫離，那樣的話，『不在空中……（中略）死神陷阱能被脫離。


‘ ‘ Yathā mahārāja matassa rukkhassa sukkhassa koḷāpassa nisnehassa uparuddhajīvitassa gatāyusaṅkhārassa kumbhasahassenapi udake ākirante allattaṃ vā pallavitaharitabhāvo vā na bhaveyya.

「大王！


Evameva kho, mahārāja, bhesajjaparittakammena natthi khīṇāyukassa ṭhitiyā kiriyā vā upakkamo vā, yāni tāni, mahārāja, mahiyā osadhāni bhesajjāni, tānipi khīṇāyukassa akiccakarāni bhavanti.

大王！


Sāvasesāyukaṃ, mahārāja, vayasampannaṃ apetakammāvaraṇaṃ parittaṃ rakkhati gopeti, tassatthāya bhagavatā parittā uddiṭṭhā.

大王！


‘ ‘ Yathā, mahārāja, kassako paripakke dhaññe mate sassanāḷe udakappavesanaṃ vāreyya, yaṃ pana sassaṃ taruṇaṃ meghasannibhaṃ vayasampannaṃ, taṃ udakavaḍḍhiyā vaḍḍhati.

以藥物護衛之行為，對壽命已盡者，他沒有存續的應所作或對策。


Evameva kho, mahārāja, khīṇāyukassa bhesajjaparittakiriyā ṭhapitā paṭikkhittā , ye pana te manussā sāvasesāyukā vayasampannā, tesaṃ atthāya parittabhesajjāni bhaṇitāni, te parittabhesajjehi vaḍḍhantī’’ ti.

護衛保護、守護有殘餘壽命、具足青春、離開業的障礙者，以那個利益護衛被世尊誦說。


‘ ‘ Yadi, bhante nāgasena, khīṇāyuko marati, sāvasesāyuko jīvati, tena hi parittabhesajjāni niratthakāni hontī’’ ti?

如農夫防止在遍熟的穀物、已死的農作物之莖中有水的進入，但凡如雲一般地具足青春的幼小農作物，以水的增加而增長。


‘‘ Diṭṭhapubbo pana tayā, mahārāja, koci rogo bhesajjehi paṭinivattito’’ ti?


‘‘ Āma, bhante, anekasatāni diṭṭhānī’’ ti.

同樣的，大王！


‘‘ Tena hi, mahārāja,‘ parittabhesajjakiriyā niratthakā’ ti yaṃ vacanaṃ, taṃ micchā bhavatī’’ ti.

對壽命已盡者，以藥物護衛之行動使之存續被拒絕，但凡那些有殘餘壽命、具足青春的人，為了他們的利益，護衛藥物被說，以護衛藥物他們增長。


‘ ‘ Dissanti , bhante nāgasena, vejjānaṃ upakkamā bhesajjapānānulepā, tena tesaṃ upakkamena rogo paṭinivattatī’’ ti.

「那先大德！


‘‘ Parittānampi, mahārāja, pavattīyamānānaṃ saddo suyyati, jivhā sukkhati, hadayaṃ byāvaṭṭati, kaṇṭho āturati.

那麼，往昔任何疾病被藥物恢復被你看見？


Tena tesaṃ pavattena sabbe byādhayo vūpasamanti, sabbā ītiyo apagacchantīti.

」「大王！


‘ ‘ Diṭṭhapubbo pana tayā, mahārāja, koci ahinā daṭṭho mantapadena visaṃ pātīyamāno visaṃ cikkhassanto uddhamadho ācamayamāno’’ ti?

「那先大德！


‘‘ Āma, bhante , ajjetarahipi taṃ loke vattatī’’ ti.

醫師的行動、藥物的喝飲物、塗藥被看見，以那個它們的行動，疾病被恢復。


‘‘ Tena hi, mahārāja,‘ parittabhesajjakiriyā niratthakā’ ti yaṃ vacanaṃ, taṃ micchā bhavati.

當護衛被轉起時的聲音被聽到，舌頭乾枯，心臟忙碌、喉嚨苦痛，以那個它們的轉起，『一切病惱強力止息；


Kataparittañhi, mahārāja, purisaṃ ḍaṃsitukāmo ahi na ḍaṃsati, vivaṭaṃ mukhaṃ pidahati, corānaṃ ukkhittalaguḷampi na sambhavati, te laguḷaṃ muñcitvā pemaṃ karonti, kupitopi hatthināgo samāgantvā uparamati, pajjalitamahāaggikkhandhopi upagantvā nibbāyati, visaṃ halāhalampi khāyitaṃ agadaṃ sampajjati, āhāratthaṃ vā pharati, vadhakā hantukāmā upagantvā dāsabhūtā sampajjanti, akkantopi pāso na saṃvarati[ na saṃcarati( sī.)].

以護衛被作時，蛇不想要咬人(男子)，不咬，已打開的嘴閉上。


‘ ‘ Sutapubbaṃ pana tayā, mahārāja,‘ morassa kataparittassa sattavassasatāni luddako nāsakkhi pāsaṃ upanetuṃ, akataparittassa taṃ yeva divasaṃ pāsaṃ upanesī’’ ti ?

已熾然的大火聚到達後也被熄滅。


‘‘ Āma, bhante, suyyati, abbhuggato so saddo sadevake loke’’ ti.

已吃致命的劇毒也變成解毒劑，或充滿食物利益。


‘‘ Tena hi, mahārāja‘ parittabhesajjakiriyā niratthakā’ ti yaṃ vacanaṃ, taṃ micchā bhavati.

大王！


‘ ‘ Sutapubbaṃ pana tayā, mahārāja,‘ dānavo bhariyaṃ parirakkhanto samugge pakkhipitvā gilitvā kucchinā pariharati, atheko vijjādharo tassa dānavassa mukhena pavisitvā tāya saddhiṃ abhiramati, yadā so dānavo aññāsi, atha samuggaṃ vamitvā vivari, saha samugge vivaṭe vijjādharo yathākāmaṃ[ yena kāmaṃ( ka.)] pakkāmī’’ ti?

大王！


‘‘ Āma, bhante, suyyati, abbhuggato sopi saddo sadevake loke’’ ti.

那麼，往昔當達那瓦遍守護妻子時，裝入盒子後吞下肚保護。


‘‘ Nanu so, mahārāja, vijjādharo parittabalena[ mantabalena(?)] gahaṇā mutto’’ ti.


那時，某位持咒者由那位達那瓦的嘴巴進入後與她一起尋歡，當那位達那瓦知道了，那時，吐出盒子後打開，在盒子被打開的同時，持咒者如欲地離開被你聽聞？


‘‘ Tena hi, mahārāja, atthi parittabalaṃ.


‘ ‘ Sutapubbaṃ pana tayā, mahārāja,‘ aparopi vijjādharo bārāṇasirañño antepure mahesiyā saddhiṃ sampaduṭṭho[ saṃsaṭṭho( sī.)] gahaṇappatto samāno khaṇena adassanaṃ gato mantabalenā’’ ti.

那位持咒者被護衛力脫離捉拿，不是嗎？


」「是的，大德！


‘‘ Nanu so, mahārāja, vijjādharo parittabalena gahaṇā mutto’’ ti?

大王！


‘‘ Tena hi, mahārāja, atthi parittabalan’’ ti.

那麼，往昔另位持咒者在波羅奈國王的後宮與皇后一起成為污染的，當被達到捕獲時瞬間以咒力來到消失被你聽聞？


‘ ‘ Bhante nāgasena,‘ kiṃ sabbe yeva parittaṃ rakkhatī’ ti?


‘‘ Ekacce, mahārāja, rakkhati, ekacce na rakkhatī’’ ti.

」「大王！


‘‘ Tena hi, bhante nāgasena, parittaṃ na sabbatthikan’’ ti?

」「是的，大德！


‘‘ Api nu kho, mahārāja, bhojanaṃ sabbesaṃ jīvitaṃ rakkhatī’’ ti?

「那先大德！


‘‘ Ekacce, bhante , rakkhati, ekacce na rakkhatī’’ ti.

」「大王！


‘‘ Kiṃ kāraṇā’’ ti.

有一類人它保護，有一類人它不保護。


‘‘ Yato, bhante, ekacce taṃ yeva bhojanaṃ atibhuñjitvā visūcikāya marantī’’ ti.

那樣的話，護衛不是一切都有意義的。


‘‘ Tena hi, mahārāja, bhojanaṃ na sabbesaṃ jīvitaṃ rakkhatī’’ ti?

」「大德！


‘‘ Dvīhi, bhante nāgasena, kāraṇehi bhojanaṃ jīvitaṃ harati atibhuttena vā usmādubbalatāya vā, āyudadaṃ, bhante nāgasena, bhojanaṃ durupacārena jīvitaṃ haratī’’ ti.

」「大王！


‘‘ Evameva kho, mahārāja, parittaṃ ekacce rakkhati, ekacce na rakkhati.

」「那先大德！


‘ ‘ Tīhi, mahārāja, kāraṇehi parittaṃ na rakkhati kammāvaraṇena, kilesāvaraṇena, asaddahanatāya.

」「同樣的，大王！


Sattānurakkhaṇaṃ, mahārāja, parittaṃ attanā katena ārakkhaṃ jahati, yathā, mahārāja, mātā puttaṃ kucchigataṃ poseti, hitena upacārena janeti, janayitvā asucimalasiṅghāṇikamapanetvā uttamavarasugandhaṃ upalimpati, so aparena samayena paresaṃ putte akkosante vā paharante vā pahāraṃ deti.

如母親來到子宮養育兒子，以利益、以照顧使之出生，使之出生後除去不淨、垢穢、鼻涕，然後塗最上的、殊勝的妙香。


Te tassa kujjhitvā parisāya ākaḍḍhitvā taṃ gahetvā sāmino upanenti, yadi pana tassā putto aparaddho hoti velātivatto.


Atha naṃ sāmino manussā ākaḍḍhayamānā daṇḍamuggarajāṇumuṭṭhīhi tāḷenti pothenti, api nu kho, mahārāja, tassa mātā labhati ākaḍḍhanaparikaḍḍhanaṃ gāhaṃ sāmino upanayanaṃ kātun’’ ti?

當其他人的兒子過些時候辱罵或攻擊時他給與毆打，他們對他生氣後，以群眾拉，然後抓住他後他們帶給統治者，又，如果她的兒子是冒犯者、界限的超越者，那時，那位統治者對被人們拉來者以杖、棍、膝、拳打、揍，大王！


是否他的母親得到拉、拖拉、抓住，帶給統治者呢？


‘‘ Evameva kho, mahārāja, sattānaṃ ārakkhaṃ parittaṃ attano aparādhena vañjhaṃ karotī’’ ti[ kāretīti( sī.)].

以自己的罪過。


‘‘ Sādhu, bhante nāgasena, suvinicchito pañho, gahanaṃ agahanaṃ kataṃ, andhakāro āloko kato, viniveṭhitaṃ diṭṭhijālaṃ, tvaṃ gaṇivarapavaramāsajjā’’ ti.

那先大德！


問題被善調查，密林被作為非密林，化(作)黑闇為光明，見網被解開，你是眾主之殊勝者、最頂尖者、常侍者。


5.‘‘ Bhante nāgasena, tumhe bhaṇatha‘ lābhī tathāgato cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānan’ ti.

5.佛陀利得之障礙的問題 [目錄]


Puna ca tathāgato pañcasālaṃ brāhmaṇagāmaṃ piṇḍāya pavisitvā kiñcideva alabhitvā yathādhotena pattena nikkhantoti.

你們說：『如來是衣服、施食、臥坐處、病人需物、醫藥必需品的利得者。


Yadi, bhante nāgasena, tathāgato lābhī cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṃ, tena hi pañcasālaṃ brāhmaṇagāmaṃ piṇḍāya pavisitvā kiñcideva alabhitvā yathādhotena pattena nikkhantoti yaṃ vacanaṃ, taṃ micchā.


Yadi pañcasālaṃ brāhmaṇagāmaṃ piṇḍāya pavisitvā kiñcideva alabhitvā yathādhotena pattena nikkhanto, tena hi lābhī tathāgato cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānanti tampi vacanaṃ micchā.

』該言語是錯誤的。


Ayampi ubhato koṭiko pañho sumahanto dunnibbeṭho tavānuppatto, so tayā nibbāhitabbo’’ ti.

如果為了托鉢進入五沙羅樹婆羅門村落後，沒得到任何物品，就以如洗乾淨的鉢離開，那樣的話，『如來是衣服、施食、住處、病人的需要物、醫藥必需品的利得者。


‘ ‘ Lābhī, mahārāja, tathāgato cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṃ, pañcasālañca brāhmaṇagāmaṃ piṇḍāya pavisitvā kiñcideva alabhitvā yathādhotena pattena nikkhanto, tañca pana mārassa pāpimato kāraṇā’’ ti.

「大王！


‘‘ Tena hi, bhante nāgasena, bhagavato gaṇanapathaṃ vītivattakappe[ gaṇanapathavītivatte kappe( sī.)] abhisaṅkhataṃ kusalaṃ kinti niṭṭhitaṃ, adhunuṭṭhitena mārena pāpimatā tassa kusalassa balavegaṃ[ taṃ kusalabalavegavipphāraṃ( sī.)] kinti pihitaṃ, tena hi, bhante nāgasena, tasmiṃ vatthusmiṃ dvīsu ṭhānesu upavādo āgacchati, kusalatopi akusalaṃ balavataraṃ hoti, buddhabalatopi mārabalaṃ balavataraṃ hotīti, tena hi rukkhassa mūlatopi aggaṃ bhārataraṃ hoti, guṇasamparikiṇṇatopi pāpiyaṃ balavataraṃ hotī’’ ti.

』那樣的話，樹梢比樹根更重，邪惡也比被德行包圍的更強力。


‘‘ Na, mahārāja, tāvatakena kusalatopi akusalaṃ balavataraṃ nāma hoti, na buddhabalatopi mārabalaṃ balavataraṃ nāma hoti.

以那種程度不名為不善的比善的更強力，不名為魔的力量也比佛陀的力量更強力，但，在這裡，理由應該被希求。


‘ ‘ Yathā, mahārāja, puriso rañño cakkavattissa madhuṃ vā madhupiṇḍikaṃ vā aññaṃ vā upāyanaṃ abhihareyya, tamenaṃ rañño dvārapālo evaṃ vadeyya‘ akālo, bho, ayaṃ rañño dassanāya, tena hi, bho, tava upāyanaṃ gahetvā sīghasīghaṃ paṭinivatta, pure tava rājā daṇḍaṃ dhāressatī’ ti[ mā te rājā daṇḍaṃ pāpeyyāti( sī.)].

那樣的話，在國王將對你施與處罰前，拿起你的禮物後極快速地返回。


Tato so puriso daṇḍabhayā tasito ubbiggo taṃ upāyanaṃ ādāya sīghasīghaṃ paṭinivatteyya, api nu kho so, mahārāja, rājā cakkavattī tāvatakena upāyanavikalamattakena dvārapālato dubbalataro nāma hoti , aññaṃ vā pana kiñci upāyanaṃ na labheyyā’’ ti?

大德！


‘‘ Na hi, bhante, issāpakato so, bhante, dvārapālo upāyanaṃ nivāresi, aññena pana dvārena satasahassaguṇampi rañño upāyanaṃ upetī’’ ti .

」「同樣的，大王！


‘‘ Evameva kho, mahārāja, issāpakato māro pāpimā pañcasālake brāhmaṇagahapatike anvāvisi, aññāni pana anekāni devatāsatasahassāni amataṃ dibbaṃ ojaṃ gahetvā upagatāni‘ bhagavato kāye ojaṃ odahissāmā’ ti bhagavantaṃ namassamānāni pañjalikāni ṭhitānī’’ ti.

對世尊、世間中最上人，四種資具是易獲得的，如世尊被天與人懇求受用四種資具。


‘ ‘ Hotu, bhante nāgasena, sulabhā bhagavato cattāro paccayā loke uttamapurisassa, yācitova bhagavā devamanussohi cattāro paccaye paribhuñjati, api ca kho pana mārassa yo adhippāyo, so tāvatakena siddho, yaṃ so bhagavato bhojanassa antarāyamakāsi.

然而，凡魔的意圖，他以就只那些成功地對世尊的食物作障礙，大德！


Ettha me, bhante, kaṅkhā na chijjati, vimatijātohaṃ tattha saṃsayapakkhando.

在這裡有我的疑惑不被切開，在那裡，我已生起困惑，已躍入懷疑，在那裡，我的心意不躍入：魔是低下者、劣等者、微不足道者、邪惡者、非聖者、欠損者，他對如來、應供、遍正覺者、在包括天的世間中的最上殊勝之人、殊勝善與福德之生起者、無完全相同者、無比者、無對等者作利得的障礙。


Na me tattha mānasaṃ pakkhandati, yaṃ tathāgatassa arahato sammāsambuddhassa sadevake loke aggapuggalavarassa kusalavarapuññasambhavassa asamasamassa anupamassa appaṭisamassa chavakaṃ lāmakaṃ parittaṃ pāpaṃ anariyaṃ vipannaṃ māro lābhantarāyamakāsī’’ ti.

有四種障礙：『沒看見的障礙、已作指定的障礙、已準備的障礙、受用的障礙』。


‘ ‘ Cattāro kho, mahārāja, antarāyā adiṭṭhantarāyo uddissa katantarāyo upakkhaṭantarāyo paribhogantarāyoti.

無特定對象、以沒看見而沒行作者，某人作障礙：『為何以施與物對其他人？


Anodissa adassanena anabhisaṅkhataṃ koci antarāyaṃ karoti‘ kiṃ parassa dinnenā’ ti, ayaṃ adiṭṭhantarāyo nāma.

什麼是已作指定的障礙？


這裡，某些指出個人後使指定食物被準備，該某人作障礙，這名為已作指定的障礙。


Idhekaccaṃ puggalaṃ upadisitvā uddissa bhojanaṃ paṭiyattaṃ hoti, taṃ koci antarāyaṃ karoti, ayaṃ uddissa katantarāyo nāma.

這裡，凡任何物品被準備而不被接受，在那裡，某人作障礙，這名為已準備的障礙。


Idha yaṃ kiñci upakkhaṭaṃ hoti appaṭiggahitaṃ, tattha koci antarāyaṃ karoti, ayaṃ upakkhaṭantarāyo nāma.

這裡，凡有任何受用物，在那裡，某人作障礙，這名為受用的障礙。


這是四種障礙。


Idha yaṃ kiñci paribhogaṃ, tattha koci antarāyaṃ karoti, ayaṃ paribhogantarāyo nāma.

又，凡魔波旬佔有五沙羅樹婆羅門屋主們者，世尊的食物既沒被準備，也沒被作指定，未來到者、未到達者被沒看見作障礙。


‘ ‘ Yaṃ pana māro pāpimā pañcasālake brāhmaṇagahapatike anvāvisi, taṃ neva bhagavato paribhogaṃ na upakkhaṭaṃ na uddissakataṃ, anāgataṃ asampattaṃ adassanena antarāyaṃ kataṃ, taṃ pana nekassa bhagavato yeva, atha kho ye te tena samayena nikkhantā abbhāgatā, sabbepi te taṃ divasaṃ bhojanaṃ na labhiṃsu, nāhaṃ taṃ, mahārāja, passāmi sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya, yo tassa bhagavato uddissa kataṃ upakkhaṭaṃ paribhogaṃ antarāyaṃ kareyya.

有這四種如來的無論如何都不障礙之德性(好素質)。


Sace koci issāya uddissa kataṃ upakkhaṭaṃ paribhogaṃ antarāyaṃ kareyya, phaleyya tassa muddhā satadhā vā sahassadhā vā.

對已作指定、已準備給如來的利得，無論如何都不能被作障礙。


‘ ‘ Cattārome, mahārāja, tathāgatassa kenaci anāvaraṇīyā guṇā.

如來的跟隨身體之一噚光環(光明)，無論如何都不能被作障礙。


Lābho, mahārāja, bhagavato uddissa kato upakkhaṭo na sakkā kenaci antarāyaṃ kātuṃ;

如來的一切知的狀態之智寶，無論如何都不能被作障礙。


sarīrānugatā , mahārāja, bhagavato byāmappabhā na sakkā kenaci antarāyaṃ kātuṃ;

大王！


sabbaññutaṃ, mahārāja, bhagavato ñāṇaratanaṃ na sakkā kenaci antarāyaṃ kātuṃ;

大王！


jīvitaṃ, mahārāja, bhagavato na sakkā kenaci antarāyaṃ kātuṃ.

這一切德性都是一味的、無病的、搖動的、無敵人攻擊、不能被行動觸達的。


Ime kho, mahārāja, cattāro tathāgatassa kenaci anāvaraṇīyā guṇā, sabbepete, mahārāja, guṇā ekarasā arogā akuppā aparūpakkamā aphusāni kiriyāni.

大王！


Adassanena, mahārāja, māro pāpimā nilīyitvā pañcasālake brāhmaṇagahapatike anvāvisi.

如在國王的邊境地方不平順處，盜賊以看不見隱遁後危害道路，但若國王能看見那些盜賊，是否那些盜賊能得到平安呢？


‘ ‘ Yathā, mahārāja, rañño paccante dese visame adassanena nilīyitvā corā panthaṃ dūsenti.

國王會以斧頭使之破裂成百片或千片。


Yadi pana rājā te core passeyya, api nu kho te corā sotthiṃ labheyyun’’ ti?

魔波旬以看不見隱遁後佔有在五沙羅樹婆羅門屋主們。


‘‘ Na hi, bhante, pharasunā phālāpeyya satadhā vā sahassadhā vā’’ ti.

又或如有丈夫的女子以看不見隱遁後結交其他男子。


‘‘ Evameva kho, mahārāja, adassanena māro pāpimā nilīyitvā pañcasālake brāhmaṇagahapatike anvāvisi.

魔波旬以看不見隱遁後佔有在五沙羅樹婆羅門屋主們。


‘ ‘ Yathā vā pana, mahārāja, itthī sapatikā adassanena nilīyitvā parapurisaṃ sevati, evameva kho, mahārāja, adassanena māro pāpimā nilīyitvā pañcasālake brāhmaṇagahapatike anvāvisi.

丈夫會打，或許會殺，或許會綁，或給與女奴隸的身份。


Yadi, mahārāja, itthī sāmikassa sammukhā parapurisaṃ sevati, api nu kho sā itthī sotthiṃ labheyyā’’ ti?

大王！


‘‘ Na hi, bhante, haneyyāpi taṃ, bhante, sāmiko vadheyyāpi bandheyyāpi dāsittaṃ vā upaneyyā’’ ti.

如果魔波旬對已作指定、已準備給如來的食物作障礙，他的頭會破裂成百片或千片。


這樣，這個被魔波旬盜賊做了：魔波旬隱遁後佔有在五沙羅樹婆羅門屋主們。


Yadi, mahārāja, māro pāpimā bhagavato uddissa kataṃ upakkhaṭaṃ paribhogaṃ antarāyaṃ kareyya, phaleyya tassa muddhā satadhā vā sahassadhā vā’’ ti.

如果魔波旬對已作指定、已準備給如來的食物作障礙，他的頭會破裂成百片或千片，或他的身體會如拳中的穀殼分散。


‘‘ Evametaṃ, bhante nāgasena, corikāya kataṃ mārena pāpimatā, nilīyitvā māro pāpimā pañcasālake brāhmaṇagahapatike anvāvisi.

佛陀利得之障礙的問題第五。


Sace so, bhante, māro pāpimā bhagavato uddissa kataṃ upakkhaṭaṃ paribhogaṃ antarāyaṃ kareyya, muddhā vāssa phaleyya satadhā vā sahassadhā vā, kāyo vāssa bhusamuṭṭhi viya vikireyya, sādhu, bhante nāgasena, evametaṃ tathā sampaṭicchāmī’’ ti.

那先大德！


如果不知道後殺生者招致更強力的非福德，那樣的話，『對不知道者為無犯。


6.‘‘ Bhante nāgasena, tumhe bhaṇatha‘ yo ajānanto pāṇātipātaṃ karoti, so balavataraṃ apuññaṃ pasavatī’ ti.

如果對不知道者為無犯，那樣的話，『不知道後殺生者招致更強力的非福德。


Puna ca bhagavatā vinayapaññattiyā bhaṇitaṃ‘ anāpatti ajānantassā’ ti.

』那個言語也是錯誤的。


Yadi, bhante nāgasena, ajānitvā pāṇātipātaṃ karonto balavataraṃ apuññaṃ pasavati, tena hi‘ anāpatti ajānantassā’ ti yaṃ vacanaṃ, taṃ micchā.

「大王！


Yadi anāpatti ajānantassa, tena hi‘ ajānitvā pāṇātipātaṃ karonto balavataraṃ apuññaṃ pasavatī’ ti tampi vacanaṃ micchā.

』被世尊說。


Ayampi ubhato koṭiko pañho duruttaro duratikkamo tavānuppatto, so tayā nibbāhitabbo’’ ti.

大王！


‘ ‘ Bhāsitampetaṃ, mahārāja, bhagavatā‘ yo ajānanto pāṇātipātaṃ karoti, so balavataraṃ apuññaṃ pasavatī’ ti.

凡這想解脫之犯戒者，關於該犯戒：『對不知道者為無犯。


Puna ca vinayapaññattiyā bhagavatā bhaṇitaṃ‘ anāpatti ajānantassā’ ti.

這樣，我像這樣接受這個。


非福德的問題第六。


Atthi, mahārāja, āpatti saññāvimokkhā, atthi āpatti nosaññāvimokkhā.

7.「那先大德！


Yāyaṃ, mahārāja, āpatti saññāvimokkhā, taṃ āpattiṃ ārabbha bhagavatā bhaṇitaṃ‘ anāpatti ajānantassā’’ ti.

」或「比丘僧團是我指定的。


‘‘ Sādhu, bhante nāgasena, evametaṃ tathā sampaṭicchāmī’’ ti.


」[DN.16, 165段]』又，另一方面，當以遍說明彌勒世尊的自性德行時，被世尊這麼說：『他將照顧好幾千位比丘僧團，猶如我現在照顧好幾百位比丘僧團。


7.‘‘ Bhante nāgasena, bhāsitampetaṃ bhagavatā‘ tathāgatassa kho, ānanda, na evaṃ hoti‘‘ ahaṃ bhikkhusaṅghaṃ pariharissāmī’’’ ti vā,‘‘ mamuddesiko bhikkhusaṅgho’’ ti vā’ ti.

如來不這麼想：「我將照顧比丘僧團。


Puna ca metteyyassa bhagavato sabhāvaguṇaṃ paridīpayamānena bhagavatā evaṃ bhaṇitaṃ‘‘ so anekasahassaṃ bhikkhusaṅghaṃ pariharissati, seyyathāpi ahaṃ etarahi anekasataṃ bhikkhusaṅghaṃ pariharāmī’’ ti.

如果『他將照顧好幾千位比丘僧團，猶如我現在照顧好幾百位比丘僧團。


Yadi, bhante nāgasena, bhagavatā bhaṇitaṃ‘ tathāgatassa kho, ānanda, na evaṃ hoti‘‘ ahaṃ bhikkhusaṅghaṃ pariharissāmī’’ ti vā,‘‘ mamuddesiko bhikkhusaṅgho’’ ti vā’ ti, tena hi anekasataṃ bhikkhusaṅghaṃ pariharāmīti yaṃ vacanaṃ, taṃ micchā.

「大王！


Yadi tathāgatena bhaṇitaṃ‘ so anekasahassaṃ bhikkhusaṅghaṃ pariharissati, seyyathāpi ahaṃ etarahi anekasataṃ bhikkhusaṅghaṃ pariharāmī’ ti, tena hi tathāgatassa kho, ānanda, na evaṃ hoti‘ ahaṃ bhikkhusaṅghaṃ pariharissāmī’ ti vā,‘ mamuddesiko bhikkhusaṅgho’ ti vāti tampi vacanaṃ micchā, ayampi ubhato koṭiko pañho tavānuppatto, so tayā nibbāhitabbo’’ ti.

在這個問題中，一個義理是有殘餘的，一個義理是無殘餘的。


‘ ‘ Bhāsitampetaṃ, mahārāja, bhagavatā‘ tathāgatassa kho, ānanda, na evaṃ hoti‘‘ ahaṃ bhikkhusaṅghaṃ pariharissāmī’’ ti vā,‘‘ mamuddesiko bhikkhusaṅgho’’ ti vā’ ti.

這個『我』、『我的』是世俗(假名)，這個不是最勝義(最上義)。


Puna ca metteyyassāpi bhagavato sabhāvaguṇaṃ paridīpayamānena bhagavatā bhaṇitaṃ‘ so anekasahassaṃ bhikkhusaṅghaṃ pariharissati, seyyathāpi ahaṃ etarahi anekasataṃ bhikkhusaṅghaṃ pariharāmī’ ti.

大王！


Etasmiñca, mahārāja, pañhe eko attho sāvaseso, eko attho niravaseso.

如土地是住立在地上眾生的立足處、住所，這些眾生雖是住立於土地者，但對大地，它不是『這些是我的』的期待者。


Na, mahārāja, tathāgato parisāya anugāmiko, parisā pana tathāgatassa anugāmikā .

同樣的，大王！


Sammuti, mahārāja, esā‘ ahan’ ti‘ mamā’ ti, na paramattho eso, vigataṃ, mahārāja, tathāgatassa pemaṃ, vigato sineho,‘ mayhan’ tipi tathāgatassa gahaṇaṃ natthi, upādāya pana avassayo hoti.

大王！


‘ ‘ Yathā, mahārāja, pathavī bhūmaṭṭhānaṃ sattānaṃ patiṭṭhā hoti upassayaṃ, pathaviṭṭhā cete sattā, na ca mahāpathaviyā‘ mayhete’ ti apekkhā hoti, evameva kho, mahārāja, tathāgato sabbasattānaṃ patiṭṭhā hoti upassayaṃ, tathāgataṭṭhā[ tathāgatapatiṭṭhā eva( sī.)] cete sattā, na ca tathāgatassa‘ mayhete’ ti apekkhā hoti.

那先大德！


Yathā vā pana, mahārāja, mahatimahāmegho abhivassanto tiṇarukkhapasumanussānaṃ vuḍḍhiṃ deti santatiṃ anupāleti.

問題被多方面的理由善解開(闡明)，甚深的被作明顯，打結處被打破，密林被作非密林，化(作)黑闇為光明，異說被打破，使勝者之子(佛弟子)的眼生起。


Vuṭṭhūpajīvino cete sattā sabbe, na ca mahāmeghassa‘ mayhete’ ti apekkhā hoti.


Evameva kho, mahārāja, tathāgato sabbasattānaṃ kusaladhamme janeti anupāleti, satthūpajīvino cete sattā sabbe, na ca tathāgatassa‘ mayhete’ ti apekkhā hoti.

你們說：『如來有不能被破壞(分裂)的群眾。


‘ ‘ Sādhu, bhante nāgasena, sunibbeṭhito pañho bahuvidhehi kāraṇehi, gambhīro uttānīkato, gaṇṭhi bhinno, gahanaṃ agahanaṃ kataṃ, andhakāro āloko kato, bhaggā paravādā, jinaputtānaṃ cakkhuṃ uppāditan’’ ti.

』該言語是錯誤的。


如果以提婆達多的一擊，五百比丘被破壞，那樣的話，『如來有不能被破壞的群眾。


8.‘‘ Bhante nāgasena, tumhe bhaṇatha‘ tathāgato abhejjapariso’ ti, puna ca bhaṇatha‘ devadattena ekappahāraṃ pañca bhikkhusatāni bhinnānī’ ti.

這也是兩難的問題已對你抵達：甚深的、難解開的、結上更加結的。


Yadi, bhante nāgasena, tathāgato abhejjapariso, tena hi devadattena ekappahāraṃ pañca bhikkhusatāni bhinnānīti yaṃ vacanaṃ, taṃ micchā.

在這裡，這件事人們被障礙、被覆蓋、被覆障、被封閉、被包圍，在這裡，請你在異說上展現你的智力。


Yadi devadattena ekappahāraṃ pañca bhikkhusatāni bhinnāni, tena hi‘ tathāgato abhejjapariso’ ti tampi vacanaṃ micchā.

如來有不能被破壞的群眾，並且以提婆達多的一擊，五百比丘被破壞，而那是因破壞者之力。


Ayampi ubhato koṭiko pañho tavānuppatto, gambhīro dunniveṭhiyo, gaṇṭhitopi gaṇṭhitaro, etthāyaṃ jano āvaṭo nivuto ovuto pihito pariyonaddho, ettha tava ñāṇabalaṃ dassehi paravādesū’’ ti.

大王！


‘ ‘ Abhejjapariso, mahārāja, tathāgato, devadattena ca ekappahāraṃ pañca bhikkhusatāni bhinnāni, tañca pana bhedakassa balena, bhedake vijjamāne natthi, mahārāja, abhejjaṃ nāma.

當在有破壞者處時，沒有所謂不被破壞的：在有破壞者處，母親被兒子破壞，兒子也被母親破壞，父親也被兒子破壞，兒子也被父親破壞，兄弟也被姊妹破壞，姐妹也被兄弟破壞，朋友也被朋友破壞，種種木材組裝的船也被波浪力量衝擊破壞，具足如蜜果實的樹也被風力之力量襲擊破壞，高貴的黃金也被銅破壞。


Bhedake sati mātāpi puttena bhijjati, puttopi mātarā bhijjati, pitāpi puttena bhijjati, puttopi pitarā bhijjati, bhātāpi bhaginiyā bhijjati, bhaginīpi bhātarā bhijjati, sahāyopi sahāyena bhijjati, nāvāpi nānādārusaṅghaṭitā ūmivegasampahārena bhijjati, rukkhopi madhukappasampannaphalo anilabalavegābhihato bhijjati, suvaṇṇampi jātimantaṃ[ jātarūpampi( sī.)] lohena bhijjati.

大王！


Api ca, mahārāja, neso adhippāyo viññūnaṃ, nesā buddhānaṃ adhimutti, neso paṇḍitānaṃ chando‘ tathāgato bhejjapariso’ ti.

『以如來的不作布施，或以非愛語，或以無利益的行為(所行)，或以不公正情況，從哪裡行為者因為某事的行為群眾被破壞。


Api cettha kāraṇaṃ atthi, yena kāraṇena tathāgato vuccati‘ abhejjapariso’ ti.

』大王！


Tathāgatassa, mahārāja, katena adānena vā appiyavacanena vā anatthacariyāya vā asamānattatāya vā yato kutoci cariyaṃ carantassapi parisā bhinnāti na sutapubbaṃ, tena kāraṇena tathāgato vuccati‘ abhejjapariso’ ti.

這樣，我像這樣接受這個。


Tayāpetaṃ, mahārāja, ñātabbaṃ‘ atthi kiñci navaṅge buddhavacane suttāgataṃ, iminā nāma kāraṇena bodhisattassa katena tathāgatassa parisā bhinnā’ ti?

不應該被破壞品第二。


‘‘ Natthi bhante, no cetaṃ loke dissati nopi suyyati.


Sādhu, bhante nāgasena, evametaṃ tathā sampaṭicchāmī’’ ti.

在這品中有八個問題。